Zęby mądrości (potocznie “ósemki”) są trzecimi zębami trzonowymi człowieka, które wyrzynają się między 17. a 25. rokiem życia (nierzadko również później) i często przysparzają wielu problemów. Wyrzynający się ząb mądrości należy usunąć w przypadku m.in.: “leżącej” ósemki, zgorzeli miazgi czy torbieli korzeniowej. Wyrywanie ósemek jest praktycznie bezbolesne (podaje się znieczulenie). Jak przebiega zabieg chirurgicznej ekstrakcji ósemki?

Zęby mądrości, czyli trzecie zęby trzonowe człowieka (tzw. ósemki), mogą powodować wiele nieprzyjemnych dolegliwości u pacjentów. Wyrzynające się między 17. a 25. rokiem życia, a często i później, ósemki przysparzają wiele trudności, m.in. z utrzymywaniem prawidłowej higieny. Najczęstszym jednak problemem jest brak dla nich miejsca w łuku zębowym oraz poziome lub pochyłe ułożenie tych zębów w stosunku do wyrostka zębodołowego szczęki lub części zębodołowej żuchwy.
Gdy zęby mądrości wyrzynają się prawidłowo, stoją równolegle do pozostałych zębów w łuku oraz są wolne od próchnicy stają się dodatkowymi zębami służącymi to rozdrabniania pożywienia, a w przyszłości mogą stanowić np. filar dla mostu protetycznego. Często słyszy się wśród znajomych o usuwaniu ósemek. Dlaczego?

Ekstrakcja ósemki – jakie są wskazania?

Ekstrakcja ósemki, a niekiedy ósemek, odbywa się z różnych przyczyn, najczęściej jednak z braku miejsca w łuku zębowym. Pacjent, który zgłasza się na wizytę do ortodonty wykonywane ma standardowo zdjęcie ortopantomograficzne. Lekarz ortodonta, analizując obraz RTG, może stwierdzić, że to właśnie ząb mądrości jest przyczyną wady zgryzu.
„Leżąca” ósemka prowadzi m.in. do stłoczeń zębów pozostałych. Wtedy leczenie ortodontyczne rozpoczyna się od przygotowania chirurgicznego, czyli usunięcia ósemki. Zespół utrudnionego wyrzynania trzecich trzonowców jest w grupie schorzeń związanych z tymi zębami i dotyczy zazwyczaj zębów dolnych.
Wyrzynający się ząb mądrości pokryty jest częściowo przez dziąsło, tworząc swego rodzaju kieszonkę. Przestrzeń ta jest miejscem zatrzymywania się resztek pokarmowych oraz bytowania drobnoustrojów próchnicotwórczych ze względu na trudność jej oczyszczania podczas szczotkowania zębów. Dochodzi często do zakażenia kieszonki nad koroną zęba częściowo wyrzniętego. Leczenie zachowawcze oraz endodontyczne ósemek jest niezwykle wymagającym wyzwaniem dla lekarza, zatem często stosuje się chirurgiczne usuwanie ósemek wyrzynających się z jednoczesnym rozwojem procesu próchnicowego.
Również inne patologie m.in.: zgorzel miazgi, zapalenie ropne, torbiel zawiązkowa czy torbiel korzeniowa, są wskazaniem do wyrywania “8”.

Wyrywanie ósemek – jak się przygotować?

Przed planowanym zabiegiem ekstrakcji/dłutowania ósemek należy zjeść posiłek. W dniu zabiegu nie można spożywać ciepłych i twardych pokarmów, stąd tak ważne jest jedzenie przed wizytą w gabinecie stomatologicznym.
Przed ekstrakcją zębów mądrości trzeba dokładnie wyszczotkować zęby, a także polecane jest płukanie jamy ustnej środkiem antyseptycznym (przeciwbakteryjnym), co zmniejszy ryzyko zakażeń. Płukanie roztworami, np. chlorheksydyny, oraz zimne okłady w dobę po ekstrakcji redukują opuchliznę twarzy po wyrwaniu ósemki.
Należy zachowywać całkowity zakaz palenia papierosów w dniu, w którym wykonywana jest ekstrakcja “8”. Gojenie przebiega wtedy zazwyczaj bez żadnych komplikacji.

Usuwanie zębów mądrości – jak wygląda ekstrakcja “8”?

Metodę usunięcia ósemki wybiera stomatolog w oparciu o obraz kliniczny i radiologiczny. Lekarz ocenia: ilość zębów mądrości ze wskazaniem do ekstrakcji, ich ułożenie, bliskość korzenia w stosunku do zatoki szczękowej (w łuku górnym) oraz kanału żuchwy (w łuku dolnym).
Gdy ząb jest prawidłowo ułożony w wyrostku zębodołowym szczęki lub części zębodołowej żuchwy, wówczas usuwanie zęba mądrości odbywa się za pomocą kleszczy i dźwigni w gabinecie lekarza prowadzącego. Jednak kiedy są wątpliwości: co do ułożenia korzeni zębów, istnieje zbyt duże ryzyko powikłań, ząb jest niewyrznięty bądź stomatolog wykryje torbiel lub inną patologię – pacjent zostaje skierowany do specjalisty chirurgii stomatologicznej lub szczękowo-twarzowej.
Lekarz specjalista przeprowadza zabieg dłutowania zęba, czyli usuwa go za pomocą specjalnych narzędzi ręcznych bądź maszynowych. Odsłaniane zostaje dziąsło, a następnie kość, w której został zakotwiczony. Ząb często rozdrabniany jest na mniejsze fragmenty, dzięki czemu można go całkowicie usunąć. Zębodół i/lub miejsce poekstrakcyjne jest dokładnie rewidowane przez lekarza, a następnie zszywane chirurgicznie. Pacjent zgłasza się na kontrolę ok. 7–10 dni po zabiegu w celu zdjęcia szwów.

Usuwanie ósemek – czy boli?

Współczesna stomatologia szczyci się wykonywaniem zabiegów z pominięciem przykrych doznań przez pacjenta. Tak również jest podczas ekstrakcji zębów mądrości.
Prawie zawsze stosuje się znieczulenie miejscowe (rzadko ogólne), które sprawia, że pacjent nie odczuwa bólu podczas zabiegu. Tuż po nim lekarz przepisuje pacjentowi leki przeciwbólowe i antybiotyk po usunięciu ósemki (po dłutowaniu) w celu ograniczenia dolegliwości poekstrakcyjnych.

Usunięcie ósemki – powikłania

W kilka godzin po zabiegu, gdy znieczulenie przestanie działać, może pojawić się obrzęk i ból policzka po usunięciu ósemki. Jest to naturalne, ponieważ zabieg czasami trwa dość długo. Lekarz ingeruje w tkanki otaczające ząb, zatem ich reakcja także jest długotrwała i nasilona.
Groźniejszym powikłaniem po wyrwaniu ósemki jest natomiast pozostawienie fragmentu zęba w zębodole, w zatoce szczękowej bądź wtłoczenie zęba do kanału żuchwy, gdzie przebiega nerw zębodołowy dolny (gdy wyrywanie ósemki dolnej). Wówczas objawy są bardziej dramatyczne. Może dojść do: niedoczulicy, parestezji, mrowień w okolicy twarzy, bródki.
Inne groźne powikłania po usunięciu ósemki to: zwichnięcie/złamanie żuchwy, suchy zębodół (zakażenie zębodołu może wywołać objawy ogólne, takie jak złe samopoczucie i gorączka), odłamanie guza szczęki, złamanie zęba przeciwstawnego, zranienie tkanek miękkich, aspiracja usuniętego zęba do dróg oddechowych.